Nhiều nghiên cứu đã chứng minh khá rõ ràng về tình trạng acid hóa bề mặt da rất quan trọng giúp cho làn da khỏe mạnh, bảo vệ cơ thể khỏi những ảnh hưởng của môi trường. Màng acid của da duy trì các chức năng sinh lý bình thường: sự kết nối và tính toàn vẹn của lớp sừng, sự cân bằng của hàng rào bảo vệ thượng bì và tác dụng phòng chống vi khuẩn.
Sự điều hòa thích hợp của các chức năng này rất quan trọng để giữ cho làn da mịn màng, ngăn ngừa nhiễm trùng, và giữ cho da không nhạy cảm với sự kích ứng. Độ thẩm thấu của lớp biểu bì biểu hiện trên cơ thể phụ thuộc vào tính chất kỵ nước của nó, sự phân bố lipid trên bề mặt da, được điều chỉnh bởi các cơ chế phụ thuộc pH. Hai enzyme chính trong chuyển hóa lipid là β-glucocerebrosidase và sphingomyelinase acid cả hai đều có hoạt tính cao nhất ở pH có tính acid.
Các enzyme này tạo ra một nhóm các ceramides từ glucosylceramide và các tiền thân của sphingomyelin, và nếu pH tăng làm giảm hoạt động của các enzyme này. Điều này có thể dẫn đến làm giảm sự bảo vệ của các tế bào thượng bì đối với các tác nhân gây kích ứng, dị ứng và mầm bệnh.
Ở người cao tuổi – với độ pH da tăng cao – cấu trúc và chức năng của lớp sừng bị suy giảm, dẫn tới sự gia tăng bong tróc da, da thô.
Da và bề mặt da có đặc tính kháng khuẩn, có vai trò chủ chốt trong việc phòng ngừa sự xâm chiếm bởi các tác nhân gây bệnh. Các vi sinh vật sinh lý của da phụ thuộc vào các yếu tố khác nhau; tuy nhiên, pH rất có thể là một trong những yếu tố quan trọng nhất.
Các vi sinh vật thường trú thân hiện trên da đòi hỏi các giá trị pH acid để tăng trưởng tối ưu, trong khi ngược lại, một số vi khuẩn gây bệnh phát triển tốt hơn ở các mức độ pH trung tính. Staphylococcus aureus, một tác nhân gây bệnh có liên quan đến các bệnh ngoài da khác nhau, có tốc độ tăng trưởng tốt nhất ở pH 7,5, trong khi ở độ pH acid tốc độ tăng trưởng giảm.
Ngoài ra, các peptide kháng khuẩn trên da (như cathelicidin [LL-37], dermcidin, chất cation và nitrates trong mồ hôi của con người) sẽ phát triển hoạt tính kháng khuẩn của chúng chỉ ở pH acid.
Tất cả các chức năng sinh lý này phụ thuộc rất nhiều vào việc điều chỉnh và duy trì pH da có tính acid. Do đó, bất kỳ sự thay đổi độ pH da nào, nội sinh hay ngoại sinh đều làm suy yếu chức năng sinh lý của da. Các yếu tố bên trong như bệnh đái tháo đường, và các yếu tố bên ngoài đặc biệt là chất tẩy rửa da và các sản phẩm chăm sóc da, thường được bảo quản và không điều chỉnh pH da. Đặc biệt, các sản phẩm kem và lotion không được tối ưu hóa về độ pH và được sử dụng thường xuyên có thể làm ảnh hưởng không tốt đến pH da hoặc ảnh hưởng đến sự cân bằng vi sinh vật bình thường trên da.
HỘI ĐỒNG CHUYÊN MÔN FOB®
TÀI LIỆU THAM KHẢO: Huỳnh Văn Bá, Huỳnh Bạch Cúc (2023), Hệ thống sản phẩm làm sạch & chăm sóc da, tài liệu khoa học chăm sóc da thẩm mỹ cộng đồng, nhà xuất bản y học, tr.3-4.
